Thuê tài chính hay mua đứt: so bằng NPV với cùng suất chiết khấu
Đầu bài
Cần một dàn máy 2 tỷ. Bên bán chào mua đứt trả ngay, bên cho thuê chào trả 60 tháng. Nhìn tổng số tiền thì thuê đắt hơn, nhưng so tổng tiền của hai phương án trả ở hai thời điểm khác nhau là so sai.
Các bước làm
- 1
Liệt kê dòng tiền THẬT của từng phương án theo tháng
Mua: chi 2 tỷ tháng 0, cộng chi phí bảo trì, trừ lá chắn thuế từ khấu hao, cộng giá trị thanh lý cuối kỳ. Thuê: chi tiền thuê hàng tháng, trừ lá chắn thuế từ chi phí thuê.
- 2
Đừng quên lá chắn thuế
Khấu hao và chi phí thuê đều làm giảm thuế phải nộp: =chi_phí*thuế_suất_TNDN là tiền thật tiết kiệm được. Bỏ qua khoản này là phương án mua luôn bị thiệt oan.
- 3
Suất chiết khấu phải GIỐNG NHAU cho hai phương án
Để một ô duy nhất, khoá F4, cả hai bảng cùng trỏ về. Dùng hai suất khác nhau là cách phổ biến nhất để ra kết luận theo ý mình mà không ai bắt bẻ được.
- 4
Tính NPV từng phương án
=NPV(suất_tháng, dải_dòng_tiền_từ_kỳ_1) + dòng_tiền_kỳ_0. NPV của Excel coi giá trị đầu tiên là CUỐI kỳ 1, nên khoản chi ngay hôm nay phải cộng riêng ở ngoài.
- 5
Đổi suất năm ra suất tháng cho đúng
=(1+suất_năm)^(1/12)-1 chứ không phải suất_năm/12. Chia 12 là bỏ qua lãi kép, sai khoảng 5% ở mức lãi thông thường.
- 6
So và diễn giải bằng một câu
=IF(NPV_thuê>NPV_mua, "Nên thuê, lợi hơn "&TEXT(chênh,"#,##0"), "Nên mua..."). Kèm luôn con số chênh, đừng chỉ nói phương án nào.
- 7
Bảng nhạy cảm theo suất chiết khấu
Data Table một chiều với suất từ 8% tới 16%: xem kết luận có đảo chiều không. Đảo chiều trong khoảng hợp lý nghĩa là hai phương án tương đương, quyết định theo yếu tố khác.
Phím dùng trong bài
Bẫy hay dính
NPV(rate, A1:A60) trong đó A1 là khoản chi ngay hôm nay: Excel chiết khấu luôn khoản đó thêm một kỳ, làm phương án mua đứt trông rẻ hơn thực tế. Kỳ 0 luôn cộng bên ngoài hàm NPV.
Cùng nhóm tài chính, dòng tiền & kế hoạch
- Lập lịch trả nợ vay mua nhà, mua xeVay một khoản, trả đều hàng tháng. Cần biết mỗi tháng trả bao nhiêu, trong đó bao nhiêu là lãi, bao nhiêu là gốc, và tổng lãi cả đời khoản vay.
- Sổ thu chi cá nhân → số dư lũy kế theo ngàyGhi từng khoản thu/chi, muốn có số dư chạy theo từng dòng, tổng thu tổng chi theo loại, và cảnh báo khi âm quỹ.
- Phân bổ chi phí chung cho các bộ phận theo tỉ lệChi phí điện, mặt bằng, quản lý dùng chung, cần chia về từng bộ phận theo tỉ lệ doanh thu (hoặc diện tích, số người) — và tổng phân bổ phải khớp tuyệt đối.
- Dự báo dòng tiền 13 tuần từ công nợ phải thu, phải trảSếp hỏi tuần nào sẽ thiếu tiền và thiếu bao nhiêu. Trong tay chỉ có bảng công nợ phải thu, phải trả kèm ngày đáo hạn, cộng vài khoản cố định hằng tháng.