Phân tích dọc – ngang: cơ cấu và biến động trên cùng một bảng
Đầu bài
Đưa sếp bảng KQKD hai năm, sếp hỏi "chi phí tăng nhiều không, có bất thường gì không". Nhìn số tuyệt đối không trả lời được vì quy mô đã khác. Phải có cả tỷ trọng lẫn tốc độ tăng.
Các bước làm
- 1
Phân tích dọc: mọi dòng chia cho doanh thu thuần
=chỉ_tiêu/$B$5 với B5 là doanh thu thuần, khoá bằng F4 rồi Ctrl+D. Định dạng Ctrl+Shift+5 ra phần trăm — giờ hai năm so được với nhau.
- 2
Phân tích ngang: tăng giảm so kỳ trước
Chênh tuyệt đối =nay-trước, tốc độ =(nay-trước)/ABS(trước). Dùng ABS ở mẫu để dòng lỗ kỳ trước không cho ra dấu ngược đánh lừa người đọc.
- 3
Chặn lỗi và số vô nghĩa
=IFERROR(công_thức, "—") cho dòng kỳ trước bằng 0. Tăng từ 0 lên 100 triệu không phải "tăng vô cực", ghi "mới phát sinh" thì người đọc hiểu ngay.
- 4
Đánh dấu dòng đáng chú ý
Điều kiện kép: biến động >20% VÀ số tiền >100 triệu mới tô màu. Chỉ lọc theo % thì mấy dòng lặt vặt nhảy lên đỏ hết, mất tác dụng cảnh báo.
- 5
Xếp hạng dòng ảnh hưởng nhiều nhất
Sắp giảm dần theo ABS(chênh tuyệt đối) trên một bảng phụ — top 5 dòng này giải thích gần hết chênh lệch lợi nhuận, đó chính là nội dung buổi họp.
- 6
Định dạng số cho dễ đọc
Ctrl+1 → Custom: #,##0,, "tr" để hiện triệu đồng. Bảng tài chính đầy số 12 chữ số là không ai đọc nổi, người ta bỏ qua chứ không phải không hiểu.
- 7
Gắn dòng nhận xét ngay cạnh
Một cột Ghi chú viết một câu cho mỗi dòng bất thường. Bảng có chữ mới là bảng phân tích; bảng chỉ có số là bảng tính.
Phím dùng trong bài
Bẫy hay dính
Tính % tăng trưởng khi kỳ trước ÂM cho ra kết quả đảo dấu: lỗ 100 chuyển thành lỗ 50 mà công thức báo "giảm 150%". Với dòng có thể âm thì đừng đưa %, chỉ đưa số tuyệt đối kèm chữ "lỗ giảm" / "lỗ tăng".
Cùng nhóm báo cáo tài chính & phân tích chỉ số
- Từ cân đối phát sinh dựng Bảng cân đối kế toán theo mã số chỉ tiêuPhần mềm kết xuất ra bảng cân đối phát sinh 300 dòng tài khoản. Bảng cân đối kế toán thì đòi gom vào khoảng 60 chỉ tiêu có mã số. Gom tay mỗi kỳ một lần là vừa lâu vừa sai, mà năm sau lại làm lại từ đầu.
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ gián tiếp từ hai kỳ cân đối và kết quả kinh doanhSếp hỏi lãi 5 tỷ mà sao tài khoản không có tiền. Trả lời câu này phải có báo cáo lưu chuyển tiền tệ, mà phần mềm thì xuất ra sai hoặc không xuất. Dựng bằng phương pháp gián tiếp từ hai bảng cân đối là làm được trong một buổi.
- Bộ chỉ số tài chính: thanh toán, đòn bẩy, sinh lời, vòng quay tính một lượtNgân hàng đòi bộ chỉ số, sếp đòi biết công ty khoẻ hay yếu. Mỗi lần lại tính tay từng cái trên máy tính bỏ túi rồi gõ vào Word. Cần một sheet tính hết, kỳ sau chỉ dán số mới vào.
- Bảng cân đối không cân: truy ra lệch nằm ở tài khoản nàoTổng tài sản lệch tổng nguồn vốn 3.457.812 đồng. Nhìn 300 dòng tài khoản không biết bắt đầu từ đâu. Dò tay từ trên xuống là cách chậm nhất, mà con số lẻ kia thực ra đang chỉ thẳng vào chỗ sai.