Mô hình ba báo cáo: từ giả định doanh thu ra số dư tiền từng tháng
Đầu bài
Sếp hỏi năm sau tăng trưởng 30% thì tháng nào hết tiền, có phải vay không, vay bao nhiêu. Trả lời câu này cần nối kết quả kinh doanh với dòng tiền chứ không phải nhân doanh thu lên 1,3 rồi nhìn lợi nhuận.
Các bước làm
- 1
Tách hẳn ba tầng: giả định · tính toán · kết quả
Sheet giả định chỉ chứa số gõ tay (tăng trưởng, biên gộp, số ngày thu tiền, số ngày trả tiền, tồn kho bao nhiêu ngày). Hai sheet sau tuyệt đối không có số cứng nào.
- 2
Kết quả kinh doanh 12 tháng theo giả định
Doanh thu tháng =tháng_trước*(1+tốc_độ), giá vốn =doanh_thu*(1-biên_gộp), chi phí cố định lấy từ sheet giả định. Ctrl+R kéo ngang 12 tháng, khoá cột giả định bằng F4.
- 3
Đổi doanh thu thành TIỀN THU bằng số ngày thu tiền
Phải thu cuối tháng =doanh_thu_tháng/30*số_ngày_thu. Tiền thu trong tháng =doanh_thu + phải_thu_đầu - phải_thu_cuối. Đây chính là chỗ lợi nhuận và tiền tách nhau ra.
- 4
Tương tự cho tiền chi
Phải trả cuối tháng =giá_vốn/30*số_ngày_trả; tiền chi =giá_vốn + phải_trả_đầu - phải_trả_cuối. Tồn kho làm y hệt với số ngày tồn kho.
- 5
Dòng tiền và số dư tiền cuối tháng
Tiền cuối = tiền đầu + thu - chi - đầu tư - trả nợ. Tiền đầu tháng sau chính là tiền cuối tháng này — chuỗi này chạy suốt 12 cột.
- 6
Tô đỏ tháng âm tiền và tính hạn mức cần
Conditional Formatting cho ô tiền cuối <0, và =-MIN(dải_tiền_cuối) chính là hạn mức vay tối thiểu phải xin. Đây là con số sếp cần, không phải bảng.
- 7
Ba ô kiểm tra chống mô hình dối
Tổng thu - tổng chi phải bằng biến động tiền cả năm · phải thu không được âm · biên gộp tính ngược ra phải bằng giả định. Mô hình sai thường vẫn ra số đẹp.
Phím dùng trong bài
Bẫy hay dính
Trỏ thẳng một con số giả định vào giữa công thức tháng 7 vì "tháng đó đặc biệt": mô hình vẫn chạy, nhưng đổi giả định thì tháng 7 không đổi theo và không ai tìm ra. Mọi số cứng phải nằm ở sheet giả định, không có ngoại lệ.
Cùng nhóm tài chính, dòng tiền & kế hoạch
- Lập lịch trả nợ vay mua nhà, mua xeVay một khoản, trả đều hàng tháng. Cần biết mỗi tháng trả bao nhiêu, trong đó bao nhiêu là lãi, bao nhiêu là gốc, và tổng lãi cả đời khoản vay.
- Sổ thu chi cá nhân → số dư lũy kế theo ngàyGhi từng khoản thu/chi, muốn có số dư chạy theo từng dòng, tổng thu tổng chi theo loại, và cảnh báo khi âm quỹ.
- Phân bổ chi phí chung cho các bộ phận theo tỉ lệChi phí điện, mặt bằng, quản lý dùng chung, cần chia về từng bộ phận theo tỉ lệ doanh thu (hoặc diện tích, số người) — và tổng phân bổ phải khớp tuyệt đối.
- Dự báo dòng tiền 13 tuần từ công nợ phải thu, phải trảSếp hỏi tuần nào sẽ thiếu tiền và thiếu bao nhiêu. Trong tay chỉ có bảng công nợ phải thu, phải trả kèm ngày đáo hạn, cộng vài khoản cố định hằng tháng.