Giá thành sản phẩm: tập hợp nguyên vật liệu, nhân công, chi phí chung
Đầu bài
Xưởng sản xuất 8 mã hàng trong tháng. Nguyên vật liệu xuất theo lệnh sản xuất, nhân công chấm theo giờ, chi phí chung thì gộp một cục. Cần giá thành đơn vị từng mã để biết bán có lãi không.
Các bước làm
- 1
Ba bảng nguồn, một khoá chung là số lệnh sản xuất
Phiếu xuất kho · Bảng chấm giờ · Chi phí chung. Hai bảng đầu có số lệnh; bảng thứ ba thì không — đó chính là bài toán phân bổ ở bước sau.
- 2
Chi phí trực tiếp gom bằng SUMIFS
NVL =SUMIFS(giá_trị_xuất, số_lệnh, LSX) · Nhân công =SUMIFS(giờ, số_lệnh, LSX)*đơn giá giờ. Đơn giá giờ để một ô, khoá F4.
- 3
Chọn tiêu thức phân bổ chi phí chung
Theo giờ máy, giờ công, hay theo NVL — chọn cái nào PHẢN ÁNH ĐÚNG cách chi phí phát sinh. Ghi tiêu thức ra một ô để người sau đọc file biết vì sao.
- 4
Phân bổ theo hệ số
Hệ số =tổng_chi_phí_chung/tổng_tiêu_thức, rồi mỗi lệnh =tiêu_thức_lệnh*hệ_số. Ô kiểm tra: tổng phân bổ phải bằng đúng tổng chi phí chung, lệch là do làm tròn.
- 5
Giá thành đơn vị
=(NVL+nhân_công+chung)/số_lượng_hoàn_thành. Có sản phẩm dở dang thì phải quy đổi tương đương trước, không thì giá thành mã đó bị đội lên.
- 6
So với giá bán để ra biên lợi nhuận
=(giá_bán - giá_thành)/giá_bán, tô đỏ mã nào dưới ngưỡng. Đây là con số quyết định ngừng bán hay tăng giá.
- 7
So giá thành kỳ này với kỳ trước
Ba cột: kỳ trước · kỳ này · chênh, tách rõ chênh do LƯỢNG dùng và chênh do GIÁ mua. Không tách thì mọi câu trả lời đều là "vật tư lên giá".
Phím dùng trong bài
Bẫy hay dính
Phân bổ chi phí chung theo DOANH THU là tiêu thức sai kinh điển: mã bán giá cao tự nhiên gánh nhiều chi phí, rồi kết luận nó kém lãi và cắt đi — trong khi nó chẳng tốn thêm giờ máy nào.
Cùng nhóm ngân sách, giá thành & kiểm soát chi phí
- Ngân sách năm theo phòng ban: so thực tế với kế hoạch, ai vượt trầnĐầu năm mỗi phòng gửi một file ngân sách. Cuối mỗi tháng phải trả lời: phòng nào tiêu vượt, vượt khoản gì, còn lại bao nhiêu cho các tháng sau. Hiện đang làm bằng cách mở song song hai file rồi nhìn.
- Định mức nguyên vật liệu: từ kế hoạch sản xuất ra kế hoạch mua hàngKế hoạch sản xuất 5 mã thành phẩm cho quý sau. Mỗi thành phẩm ăn 10–20 loại vật tư theo định mức. Cần biết phải mua bao nhiêu từng loại, trừ tồn kho sẵn có, và tiền là bao nhiêu.
- Doanh thu hụt kế hoạch: do bán ít hơn hay do bán rẻ hơnDoanh thu quý hụt 2 tỷ so kế hoạch. Kinh doanh nói tại thị trường, sếp muốn biết chính xác bao nhiêu do sản lượng, bao nhiêu do giá bán, mã hàng nào gây ra phần lớn. Cộng tổng không trả lời được câu này.
- Điểm hoà vốn: bán bao nhiêu thì đủ trả chi phí, còn cách bao xaSếp hỏi mỗi tháng phải bán bao nhiêu mới không lỗ, và hiện đang cách điểm đó bao xa. Trong file chỉ có bảng chi phí trộn lẫn định phí với biến phí — đó mới là việc phải làm trước.