Điểm hoà vốn: bán bao nhiêu thì đủ trả chi phí, còn cách bao xa
Đầu bài
Sếp hỏi mỗi tháng phải bán bao nhiêu mới không lỗ, và hiện đang cách điểm đó bao xa. Trong file chỉ có bảng chi phí trộn lẫn định phí với biến phí — đó mới là việc phải làm trước.
Các bước làm
- 1
Tách định phí và biến phí trước tiên
Thêm cột Loại chi phí cho từng khoản: cố định (thuê nhà, lương cứng) hay biến đổi (NVL, hoa hồng). Khoản nửa nọ nửa kia thì tách tỷ lệ và ghi rõ căn cứ.
- 2
Số dư đảm phí
Đơn vị: =giá_bán - biến_phí_đơn_vị. Tỷ lệ: =số_dư_đảm_phí/giá_bán. Tỷ lệ này là con số quan trọng nhất của cả bài, để riêng một ô có nhãn.
- 3
Sản lượng và doanh thu hoà vốn
=định_phí/số_dư_đảm_phí_đơn_vị ra sản lượng; =định_phí/tỷ_lệ_số_dư ra doanh thu. Bọc IFERROR cho trường hợp bán dưới giá vốn (số dư âm) — khi đó không có điểm hoà vốn, phải nói thẳng chứ đừng để #DIV/0!.
- 4
Biên an toàn
=(doanh_thu_thực - doanh_thu_hoà_vốn)/doanh_thu_thực. Dưới 10% là mỏng, doanh thu sụt nhẹ là lỗ ngay — đó mới là câu trả lời cho "cách bao xa".
- 5
Bán nhiều mã thì tính theo cơ cấu
Tỷ lệ số dư đảm phí bình quân có trọng số =SUMPRODUCT(tỷ_trọng, tỷ_lệ_từng_mã). Cơ cấu đổi thì điểm hoà vốn đổi, dù chi phí không đổi gì cả.
- 6
Bảng nhạy cảm hai chiều
Data → What-If → Data Table: giá bán theo cột, biến phí theo dòng, ô kết quả là lợi nhuận. Nhìn cả vùng an toàn thay vì một con số.
- 7
Goal Seek cho câu hỏi ngược
"Muốn lãi 500 triệu thì bán bao nhiêu": Data → What-If → Goal Seek, đặt ô lợi nhuận về 500 bằng cách đổi ô sản lượng.
Phím dùng trong bài
Bẫy hay dính
Xếp lương nhân viên bán hàng vào định phí trong khi họ ăn hoa hồng theo doanh số: điểm hoà vốn tính ra thấp hơn thực tế, và tháng nào cũng thấy "sắp lãi" mà mãi không lãi. Soát lại từng khoản theo câu hỏi: bán 0 sản phẩm thì khoản này còn phải trả không.
Cùng nhóm ngân sách, giá thành & kiểm soát chi phí
- Ngân sách năm theo phòng ban: so thực tế với kế hoạch, ai vượt trầnĐầu năm mỗi phòng gửi một file ngân sách. Cuối mỗi tháng phải trả lời: phòng nào tiêu vượt, vượt khoản gì, còn lại bao nhiêu cho các tháng sau. Hiện đang làm bằng cách mở song song hai file rồi nhìn.
- Giá thành sản phẩm: tập hợp nguyên vật liệu, nhân công, chi phí chungXưởng sản xuất 8 mã hàng trong tháng. Nguyên vật liệu xuất theo lệnh sản xuất, nhân công chấm theo giờ, chi phí chung thì gộp một cục. Cần giá thành đơn vị từng mã để biết bán có lãi không.
- Định mức nguyên vật liệu: từ kế hoạch sản xuất ra kế hoạch mua hàngKế hoạch sản xuất 5 mã thành phẩm cho quý sau. Mỗi thành phẩm ăn 10–20 loại vật tư theo định mức. Cần biết phải mua bao nhiêu từng loại, trừ tồn kho sẵn có, và tiền là bao nhiêu.
- Doanh thu hụt kế hoạch: do bán ít hơn hay do bán rẻ hơnDoanh thu quý hụt 2 tỷ so kế hoạch. Kinh doanh nói tại thị trường, sếp muốn biết chính xác bao nhiêu do sản lượng, bao nhiêu do giá bán, mã hàng nào gây ra phần lớn. Cộng tổng không trả lời được câu này.