Dự án đầu tư: NPV, IRR, bao lâu hoàn vốn, giá giảm 10% thì sao
Đầu bài
Phải trả lời một câu duy nhất: có nên bỏ tiền không. Có dòng tiền dự kiến 5 năm, vốn đầu tư ban đầu, lãi suất kỳ vọng — và chắc chắn sẽ bị hỏi "giá bán giảm 10% thì còn lãi không".
Các bước làm
- 1
Dựng dòng tiền theo năm, năm 0 là tiền bỏ ra
Một dòng doanh thu, một dòng chi phí, một dòng dòng tiền thuần =doanh_thu - chi_phí. Năm 0 để số ÂM. Sai dấu ở đây là mọi hàm phía sau vô nghĩa mà vẫn ra kết quả đẹp.
- 2
NPV cho đúng cách
=NPV(lãi_suất, dòng_tiền_từ_NĂM_1_trở_đi) + dòng_tiền_năm_0 — hàm NPV của Excel coi giá trị đầu tiên là cuối kỳ 1, nên năm 0 phải cộng RIÊNG bên ngoài. Đây là lỗi phổ biến nhất của cả bài toán này.
- 3
IRR và mốc so sánh
=IRR(cả_dải_kể_cả_năm_0). IRR lớn hơn lãi suất kỳ vọng thì đáng làm. Dòng tiền đổi dấu nhiều lần thì IRR có thể ra nhiều nghiệm — khi đó tin NPV, đừng tin IRR.
- 4
Thời gian hoàn vốn
Thêm dòng luỹ kế =ô_trước + dòng_tiền_năm_này. Năm hoàn vốn =MATCH(TRUE, dải_luỹ_kế>0, 0)-1, phần lẻ trong năm =ABS(luỹ_kế_năm_trước)/dòng_tiền_năm_hoàn_vốn.
- 5
Tách giả định ra ô riêng
Sản lượng, giá bán, chi phí biến đổi, lãi suất — mỗi thứ một ô, tô nền khác màu, đặt tên bằng Ctrl+F3. Không tách thì không chạy được bước sau.
- 6
Bảng nhạy cảm hai chiều
Đặt ô kết quả NPV ở góc bảng, giá bán chạy theo cột, sản lượng chạy theo hàng, rồi Alt › A › W › T (Data Table) trỏ Row input và Column input về hai ô giả định. Một bước duy nhất dùng công cụ, ra ngay bức tranh "giảm 10% thì sao".
- 7
Tô ngưỡng để đọc bằng mắt
Alt › H › L › S thang màu cho bảng nhạy cảm, hoặc Alt › H › L › H tô đỏ mọi ô NPV âm. Sếp nhìn vùng đỏ là biết dự án chịu được giá giảm tới đâu, khỏi giải thích.
Phím dùng trong bài
Bẫy hay dính
Lãi suất và dòng tiền phải CÙNG KỲ: dòng tiền theo năm thì lãi suất năm, dòng tiền theo tháng thì lãi suất phải chia 12. Trộn kỳ là NPV lệch cả chục lần mà công thức vẫn chạy ngon lành, không lỗi nào hiện ra.
Cùng nhóm tài chính, dòng tiền & kế hoạch
- Lập lịch trả nợ vay mua nhà, mua xeVay một khoản, trả đều hàng tháng. Cần biết mỗi tháng trả bao nhiêu, trong đó bao nhiêu là lãi, bao nhiêu là gốc, và tổng lãi cả đời khoản vay.
- Sổ thu chi cá nhân → số dư lũy kế theo ngàyGhi từng khoản thu/chi, muốn có số dư chạy theo từng dòng, tổng thu tổng chi theo loại, và cảnh báo khi âm quỹ.
- Phân bổ chi phí chung cho các bộ phận theo tỉ lệChi phí điện, mặt bằng, quản lý dùng chung, cần chia về từng bộ phận theo tỉ lệ doanh thu (hoặc diện tích, số người) — và tổng phân bổ phải khớp tuyệt đối.
- Dự báo dòng tiền 13 tuần từ công nợ phải thu, phải trảSếp hỏi tuần nào sẽ thiếu tiền và thiếu bao nhiêu. Trong tay chỉ có bảng công nợ phải thu, phải trả kèm ngày đáo hạn, cộng vài khoản cố định hằng tháng.