Cộng ba công ty rồi loại trừ giao dịch nội bộ để ra số hợp nhất
Đầu bài
Tập đoàn có công ty mẹ và hai công ty con, bán hàng qua lại nhau. Cộng thẳng ba báo cáo thì doanh thu bị thổi lên vì đếm hai lần. Cần bảng hợp nhất đơn giản có bút toán loại trừ nhìn thấy được.
Các bước làm
- 1
Ba cột số liệu cạnh nhau, cùng bộ chỉ tiêu
Ép ba công ty về cùng khung chỉ tiêu trước — mỗi bên một khung thì không cộng được. Dùng bảng ánh xạ như khi dựng cân đối kế toán.
- 2
Cột cộng ngang trước khi loại trừ
=SUM(C:E) cho mỗi dòng. Đây là số "cộng gộp", chưa phải hợp nhất — ghi rõ tiêu đề để không ai lấy nhầm con số này đi báo cáo.
- 3
Bảng bút toán loại trừ để RIÊNG
Sheet riêng liệt kê từng giao dịch nội bộ: doanh thu bán nội bộ, giá vốn tương ứng, công nợ nội bộ, lãi chưa thực hiện trong tồn kho. Mỗi bút toán một dòng có Nợ/Có.
- 4
Cột loại trừ lấy số từ bảng đó
=SUMIFS(giá_trị_loại_trừ, chỉ_tiêu, mã_chỉ_tiêu_dòng) — không gõ tay vào cột loại trừ, để mọi con số đều truy được về một bút toán có tên.
- 5
Đối chiếu công nợ nội bộ hai chiều
Phải thu của A với B phải bằng phải trả của B với A. Lệch là có bên chưa ghi nhận, và số lệch đó sẽ đội thẳng vào bảng hợp nhất nếu không xử lý.
- 6
Ô kiểm tra sau hợp nhất
Tổng tài sản = tổng nguồn vốn trên bảng ĐÃ loại trừ; tổng doanh thu nội bộ loại trừ phải bằng tổng giá vốn nội bộ loại trừ nếu bán bằng giá gốc.
- 7
Giữ dấu vết để năm sau làm lại
Không xoá cột cộng gộp và cột loại trừ đi cho gọn. Ba cột (gộp · loại trừ · hợp nhất) đứng cạnh nhau chính là bản giải trình cho kiểm toán.
Phím dùng trong bài
Bẫy hay dính
Loại trừ doanh thu nội bộ mà quên loại giá vốn tương ứng thì lợi nhuận hợp nhất tăng vống lên. Luôn loại theo CẶP, và để một ô kiểm tra so tổng hai vế loại trừ với nhau.
Cùng nhóm báo cáo tài chính & phân tích chỉ số
- Từ cân đối phát sinh dựng Bảng cân đối kế toán theo mã số chỉ tiêuPhần mềm kết xuất ra bảng cân đối phát sinh 300 dòng tài khoản. Bảng cân đối kế toán thì đòi gom vào khoảng 60 chỉ tiêu có mã số. Gom tay mỗi kỳ một lần là vừa lâu vừa sai, mà năm sau lại làm lại từ đầu.
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ gián tiếp từ hai kỳ cân đối và kết quả kinh doanhSếp hỏi lãi 5 tỷ mà sao tài khoản không có tiền. Trả lời câu này phải có báo cáo lưu chuyển tiền tệ, mà phần mềm thì xuất ra sai hoặc không xuất. Dựng bằng phương pháp gián tiếp từ hai bảng cân đối là làm được trong một buổi.
- Bộ chỉ số tài chính: thanh toán, đòn bẩy, sinh lời, vòng quay tính một lượtNgân hàng đòi bộ chỉ số, sếp đòi biết công ty khoẻ hay yếu. Mỗi lần lại tính tay từng cái trên máy tính bỏ túi rồi gõ vào Word. Cần một sheet tính hết, kỳ sau chỉ dán số mới vào.
- Phân tích dọc – ngang: cơ cấu và biến động trên cùng một bảngĐưa sếp bảng KQKD hai năm, sếp hỏi "chi phí tăng nhiều không, có bất thường gì không". Nhìn số tuyệt đối không trả lời được vì quy mô đã khác. Phải có cả tỷ trọng lẫn tốc độ tăng.