Ba kịch bản tốt – gốc – xấu trên cùng một mô hình, đổi một ô là đổi cả bảng
Đầu bài
Có mô hình kế hoạch rồi, giờ phải trình ba kịch bản. Cách đang làm là copy sheet ra ba bản rồi sửa số — sửa xong một chỗ trong bản gốc là ba bản lệch nhau, và không ai biết bản nào mới nhất.
Các bước làm
- 1
Bảng giả định ba cột thay vì ba sheet
Mỗi dòng một giả định, ba cột Tốt · Gốc · Xấu. Một chỗ duy nhất để nhìn và để sửa, và tự nó đã là bảng thuyết minh cho người đọc.
- 2
Một ô chọn kịch bản
Ô B1 dùng Data Validation danh sách (Alt+↓ để xổ), giá trị là tên kịch bản. Đây là công tắc duy nhất của cả mô hình.
- 3
Mô hình lấy giả định theo ô chọn
=XLOOKUP($B$1, dòng_tiêu_đề_kịch_bản, dòng_giả_định_này) hoặc =INDEX(vùng_giả_định, MATCH(tên_giả_định, cột_tên, 0), MATCH($B$1, dòng_kịch_bản, 0)). Khoá ô chọn bằng F4.
- 4
Bảng tóm tắt ba kịch bản cạnh nhau
Không thể vừa xem ba vừa chỉ chọn một, nên dùng Data → What-If → Data Table một chiều: cột đầu là tên kịch bản, các cột sau là lợi nhuận, tiền thấp nhất, hạn mức cần vay.
- 5
Chỉ số quan trọng nhất để trên cùng
Lợi nhuận · tiền thấp nhất trong năm · tháng chạm đáy · hạn mức phải vay. Bốn con số này quyết định cuộc họp, phần còn lại là phụ lục.
- 6
Kiểm kịch bản có nhất quán không
Kịch bản xấu mà biên gộp cao hơn kịch bản gốc là gõ nhầm cột. Thêm dòng kiểm so từng giả định giữa ba cột theo đúng chiều nó phải đi.
- 7
Ghi ngày và người lập cho mỗi bộ giả định
Giả định thay đổi liên tục theo tình hình. Không ghi ngày thì hai tuần sau không ai nhớ bản này lập dựa trên thông tin nào.
Phím dùng trong bài
Bẫy hay dính
Data Table là mảng, xoá một ô trong đó thì Excel báo "không thể thay đổi một phần của mảng" và người ta tưởng file hỏng. Muốn sửa phải chọn cả vùng kết quả rồi xoá, sau đó tạo lại.
Cùng nhóm tài chính, dòng tiền & kế hoạch
- Lập lịch trả nợ vay mua nhà, mua xeVay một khoản, trả đều hàng tháng. Cần biết mỗi tháng trả bao nhiêu, trong đó bao nhiêu là lãi, bao nhiêu là gốc, và tổng lãi cả đời khoản vay.
- Sổ thu chi cá nhân → số dư lũy kế theo ngàyGhi từng khoản thu/chi, muốn có số dư chạy theo từng dòng, tổng thu tổng chi theo loại, và cảnh báo khi âm quỹ.
- Phân bổ chi phí chung cho các bộ phận theo tỉ lệChi phí điện, mặt bằng, quản lý dùng chung, cần chia về từng bộ phận theo tỉ lệ doanh thu (hoặc diện tích, số người) — và tổng phân bổ phải khớp tuyệt đối.
- Dự báo dòng tiền 13 tuần từ công nợ phải thu, phải trảSếp hỏi tuần nào sẽ thiếu tiền và thiếu bao nhiêu. Trong tay chỉ có bảng công nợ phải thu, phải trả kèm ngày đáo hạn, cộng vài khoản cố định hằng tháng.