Truy vết công thức sai: ô nào nuôi ô nào, chạy từng bước xem hỏng ở đâu
Đầu bài
Một ô ra con số vô lý. Công thức dài ba dòng, lồng bốn tầng hàm, trỏ sang hai sheet khác. Nhìn thẳng vào nó không ai đoán được sai chỗ nào, mà xoá đi viết lại thì mất luôn cái đang đúng.
Các bước làm
- 1
Nhìn toàn cảnh trước bằng chế độ hiện công thức
Ctrl+` bật/tắt Show Formulas: cả sheet hiện công thức thay vì kết quả. Ô nào lẽ ra là công thức mà hiện số cứng là lộ ngay.
- 2
Xem ô này ăn từ đâu
Alt › M › P (Trace Precedents) vẽ mũi tên tới các ô nguồn. Bấm hai lần ra tới tầng sâu hơn; mũi tên nét đứt nghĩa là nguồn nằm ở sheet khác.
- 3
Xem ai đang ăn ô này
Alt › M › D (Trace Dependents) — cần trước khi sửa, để biết sửa xong thì vỡ chỗ nào. Bỏ bước này là chuyện thường gặp nhất khi 'sửa một chỗ hỏng ba chỗ'.
- 4
Chạy từng bước bên trong công thức
Alt › M › V (Evaluate Formula) rồi bấm Evaluate liên tục: từng phần được thay bằng giá trị thật, tầng nào ra kết quả lạ là thấy tận mắt.
- 5
Cách nhanh không cần mở hộp thoại
F2 vào ô, bôi đen đúng một đoạn công thức rồi bấm F9 — Excel tính riêng đoạn đó. Xem xong bấm Esc, TUYỆT ĐỐI không Enter, không thì đoạn đó bị thay bằng số cứng.
- 6
Nhảy nhanh tới ô nguồn ở sheet khác
Ctrl+[ nhảy tới ô mà công thức đang trỏ, F5 rồi Enter để quay lại chỗ cũ. Nhanh hơn đi tìm tab bằng chuột nhiều.
- 7
Vá xong thì cắm chốt
Thêm một ô kiểm tra cạnh đó khẳng định điều vừa sai không tái diễn. Sửa mà không cắm chốt thì tháng sau người khác lại vấp đúng chỗ.
Phím dùng trong bài
Bẫy hay dính
Bôi đen một đoạn công thức, bấm F9 để xem rồi bấm Enter theo phản xạ: đoạn đó biến thành số cứng vĩnh viễn, công thức vẫn chạy và vẫn ra kết quả đúng hôm nay — sai âm thầm từ tháng sau. Luôn thoát bằng Esc.
Cùng nhóm kiểm tra số liệu & kiểm soát nội bộ
- Khối ô kiểm tra cho file kế toán: đỏ là chưa được nộpFile báo cáo qua tay ba người, tháng nào cũng có một chỗ lệch mà tới lúc sếp hỏi mới biết. Cần một khối ô đầu file tự trả lời: file này đã sạch chưa, không sạch thì hỏng ở đâu.
- File dùng chung: bắt số gõ đè lên công thứcBảng lương có cột tính bằng công thức, nhưng ai đó thấy kết quả không vừa ý nên gõ thẳng số vào. Cột nhìn vẫn bình thường, tháng sau đổi dữ liệu gốc thì ô đó không đổi theo và không ai biết.
- Soi chứng từ bất thường: tròn số, sát ngưỡng duyệt, cuối tuần, trùngCần rà 12.000 chứng từ chi trong năm để tìm dấu hiệu bất thường. Đọc hết là không thể. Phải để Excel khoanh vùng đáng ngờ trước, người chỉ xem phần được khoanh.
- Chọn mẫu kiểm tra ngẫu nhiên mà lần sau mở lại vẫn đúng mẫu đóPhải chọn 60 chứng từ trong 4.000 để kiểm chi tiết. Dùng RAND() thì cứ bấm phím là mẫu đổi, in ra một đằng file một nẻo, và không ai kiểm chứng được cách chọn có khách quan không.