Biểu thuế TNCN 5 bậc mới: sửa bảng lương Excel bằng 1 công thức tra bậc

Bài toán
Biểu thuế TNCN đổi từ 7 bậc xuống 5 bậc, giảm trừ bản thân lên 15,5 triệu; file lương cũ viết IF lồng bảy tầng, giờ ngồi sửa tay từng công thức.
Làm xong được gì
Thuế TNCN cả bảng lương tính bằng một công thức tra bảng bậc thuế; luật đổi lần sau chỉ sửa bảng bậc, công thức giữ nguyên.
Dùng trong bài
File thực hành gồm
BangLuong_T09.xlsx
Sheet Luong_T09, bảng lương tháng 9 của 15 người (dòng 6 tới 20, dòng 21 là dòng Cộng). Đây là file cũ còn chạy luật cũ: cột thu nhập tính thuế (G) gõ cứng giảm trừ 11 triệu và 4,4 triệu, cột thuế (H) là IF lồng bảy tầng theo biểu 7 bậc. Bên phải kẻ sẵn khung bảng bậc thuế K4:M10 và hai ô giảm trừ M12, M13, chưa có số.
BangLuong_T09_dap_an.xlsx
Bản đã chuyển sang biểu 5 bậc, có sẵn bảng bậc thuế mới, mở ra để so kết quả.
Các bước làm
- 1
Xem công thức cũ
Bấm ô G6: công thức là =E6-F6-11000000-4400000*C6, mức giảm trừ 11 triệu và 4,4 triệu gõ cứng bên trong. Bấm ô H6: công thức thuế là IF lồng bảy tầng, kết thúc bằng bảy dấu ngoặc đóng. Sửa tay thì phải lần từng mốc, từng thuế suất, từng số trừ, bỏ bớt hai tầng rồi đếm lại ngoặc.
- 2
Gõ bảng bậc thuế 5 dòng
Khung bảng bậc ở bên phải bảng lương có ba cột: mốc, thuế suất, số trừ nhanh. Từ ô K6 gõ xuống năm mốc: 0, 10.000.000, 30.000.000, 60.000.000, 100.000.000. Từ ô L6 gõ thuế suất: 5%, 10%, 20%, 30%, 35%. Từ ô M6 gõ số trừ nhanh: 0, 500.000, 3.500.000, 9.500.000, 14.500.000. Cột mốc ghi chỗ bắt đầu của từng bậc. Luật ghi bậc 1 là đến 10 triệu, nhưng VLOOKUP tra gần đúng cần mốc dưới: ghi mốc trên thì lệch một bậc, có ô còn báo lỗi.
- 3
Gõ hai mức giảm trừ mới
Ô M12 gõ 15.500.000 (giảm trừ bản thân), ô M13 gõ 6.200.000 (mỗi người phụ thuộc).
- 4
Thu nhập tính thuế bằng MAX
Bấm ô G6, gõ đè công thức dưới đây: thu nhập chịu thuế trừ bảo hiểm, trừ mức bản thân, trừ mức người phụ thuộc nhân số người. Số 0 đứng đầu để ai có thu nhập dưới mức giảm trừ thì ra 0. File cũ chỗ này ra số âm ở các dòng 16, 18, 19, 20. Hai ô giảm trừ khoá bằng dấu $. Enter, bấm lại G6 rồi kéo nút fill xuống G20. Đừng nháy đúp nút fill, công thức sẽ đổ cả vào dòng Cộng.
=MAX(0,E6-F6-$M$12-$M$13*C6) - 5
Thuế bằng VLOOKUP tra gần đúng
Bấm ô H6, gõ đè công thức dưới đây: thu nhập tính thuế nhân thuế suất tra ở cột 2 của bảng bậc, trừ số trừ nhanh tra ở cột 3. Tham số cuối TRUE là tra gần đúng: thu nhập rơi vào khoảng nào thì lấy dòng mốc ngay dưới nó. Enter, bấm lại H6 rồi kéo nút fill xuống H20.
=G6*VLOOKUP(G6,$K$6:$M$10,2,TRUE)-VLOOKUP(G6,$K$6:$M$10,3,TRUE) - 6
Soát tay một người theo từng bậc
Dòng 7, Lê Minh Khang, thu nhập tính thuế 45.000.000. Bấm ô nháp K15 và gõ công thức dưới đây: 10 triệu đầu chịu 5% là 500.000, 20 triệu tiếp theo chịu 10% là 2.000.000, 15 triệu còn lại chịu 20% là 3.000.000. Ô K15 ra 5.500.000, khớp ô thuế H7. Xem xong bấm K15 rồi Delete.
=10000000*5%+20000000*10%+15000000*20% - 7
Xem dòng Cộng
Ô H21 ra 20.860.750. File cũ khấu trừ 39.791.875, gần gấp đôi. Tổng thực lĩnh ở I21 tăng từ 427.308.125 lên 446.239.250.
- 8
Thử đổi mức giảm trừ
Bấm ô M12, gõ lại mức cũ 11.000.000 rồi Enter. Cột G và H tính lại, H21 thành 25.756.625. Bấm Ctrl+Z để trả M12 về 15.500.000, H21 về 20.860.750. Sau này luật đổi thì chỉ sửa bảng bậc và hai ô giảm trừ, công thức để nguyên.
Lưu ý khi làm với file thật
- Biểu thuế 5 bậc và mức giảm trừ theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 (Điều 9, 10), áp cho tiền lương từ kỳ tính thuế 2026.
- Cột mốc của bảng bậc phải ghi mốc dưới (0, 10, 30, 60, 100 triệu) thì VLOOKUP với TRUE mới tra đúng bậc.
Bài chỉ dùng VLOOKUP tra gần đúng và MAX, không dùng hàm mảng.
File thực hành của bài này
EzTech sẽ cập nhật link tải sau.
Dữ liệu trong bài là dữ liệu minh hoạ.
Bài học khác
- Phân bổ chi phí chung cho từng cửa hàng theo doanh thu bằng Excel, xem cửa hàng nào lãi thậtHướng dẫn kế toán phân bổ chi phí chung cho từng cửa hàng theo doanh thu
- Báo cáo tuổi nợ phải thu bằng Excel: 1 công thức ra cả bảng, tháng sau tự chạyHướng dẫn kế toán làm báo cáo tuổi nợ phải thu tự chạy mỗi tháng
- Tách hoá đơn bán ra theo thuế suất 0%, 5%, 8%, 10% để soát tờ khai thuế GTGT bằng ExcelHướng dẫn kế toán tách hoá đơn bán ra theo thuế suất để soát tờ khai thuế GTGT
- Bắt hoá đơn đầu vào nhập trùng bằng Excel: tô đỏ ngay khi gõHướng dẫn kế toán tự tô đỏ hoá đơn đầu vào nhập trùng